PPWR uitgelegd: wat de nieuwe verpakkingsverordening voor jouw organisatie betekent 

Fabrikanten die om PFAS-analyses vragen. Klanten die willen weten of jouw verpakkingen in 2030 nog door de beugel kunnen. En een toepassingsdatum van 12 augustus 2026 die inmiddels is gepasseerd, terwijl veel organisaties de voorbereiding nog niet hebben afgerond. Voor iedereen die verpakkingen op de Europese markt brengt, zijn de spelregels fundamenteel veranderd. Dit artikel legt uit wat er geldt, wie eronder valt en welke stappen nu prioriteit hebben. 

Inhoudsopgave

Wat is de PPWR?

De Packaging and Packaging Waste Regulation – afgekort PPWR – is de nieuwe EU-verordening voor verpakkingen en verpakkingsafval, van kracht vanaf 12 augustus 2026. Ze vervangt de Europese Verpakkingsrichtlijn die al sinds 1994 bestond. 

Het verschil met een richtlijn is fundamenteel: een verordening werkt rechtstreeks in alle EU-lidstaten, zonder dat landen er nationale wetgeving voor hoeven te schrijven. Wat er staat, geldt per direct in Amsterdam, Düsseldorf en Milaan – zonder tussenkomst van Den Haag. 

Het doel is minder verpakkingsafval en betere milieuprestaties. De PPWR regelt dat via verplichtingen aan vier kerngebieden: 

De PPWR geldt voor alle materialen: plastic, glas, papier, metaal, composiet en hout. Er is geen materiaalsoort die buiten bereik valt. 

In het kort

• Wat: Bindende EU-regels voor alle verpakkingen op de EU-markt – eisen aan PFAS – gehaltes, recycleerbaarheid, gerecyclede inhoud, hergebruik en labeling. 
• Voor wie: Elke organisatie die verpakkingen of verpakte producten op de EU-markt brengt – fabrikant, importeur, distributeur of private-labelhouder. Geen omzetdrempel, geen werknemersdrempel. 
• Wanneer: De hoofdverplichtingen gelden per 12 augustus 2026. Aanvullende eisen volgen per 2028, 2030 en 2038. 
• Wat je nu kunt doen: Stel vast in welke rol je opereert, inventariseer je verpakkingen en toets PFAS-gehaltes – de grenswaarden voor voedselverpakkingen gelden zonder overgangsperiode. 

Voor wie geldt de PPWR?

De PPWR geldt voor iedereen die verpakkingen of verpakte producten op de EU-markt brengt. Er zijn geen financiële drempelwaarden: een multinational en een mkb-bedrijf vallen in principe beide onder dezelfde regels (Er zijn wel bepaalde uitzonderingen voor micro-ondernemingen). Welke verplichtingen voor je gelden, hangt af van je rol in de keten. 

• Fabrikant: stelt technische documentatie op, beoordeelt of zijn verpakkingen aan de eisen voldoen en legt dat vast in een EU-conformiteitsverklaring. Bewaartermijn: 5 jaar voor eenmalig gebruik, 10 jaar voor herbruikbare verpakkingen. 
• Importeur: controleert vóór markttoetreding of de buitenlandse fabrikant zijn documentatieverplichtingen heeft nageleefd.  
• Distributeur: verifieert of de verplichte labels aanwezig zijn en of fabrikant of importeur aan hun verplichtingen heeft voldaan. 
• Private label/ eigen merk: wie verpakkingen onder zijn eigen naam op de markt brengt, of bestaande verpakkingen wezenlijk wijzigt, geldt juridisch als fabrikant – met alle bijbehorende verplichtingen. 

Wat verandert er, en wat gebeurt er als je niets doet?

De kern van de verandering: verpakkingen mogen pas op de EU-markt als er een conformiteitsverklaring is, onderbouwd met technische documentatie. Dat was eerder niet zo. Waar de sector voorheen werkte op basis van sectorafspraken en vrijwillige standaarden, geldt nu een aantoonbaarheidseis die vergelijkbaar is met de documentatieplicht in de elektronica- of machinebouw. 

Voor PFAS geldt geen overgangsperiode. Wie voedselverpakkingen op de markt brengt met intentioneel toegevoegde PFAS boven de grenswaarden, mag dat per 12 augustus 2026 niet meer, ook niet voor bestaande voorraden. 

De PPWR verplicht lidstaten sancties vast te stellen. De hoogte wordt niet op EU-niveau geharmoniseerd; lidstaten bepalen zelf hoe hoog de boetes zijn. 

Het praktische risico is concreet: grote retailers en bedrijven die duurzaamheid rapporteren vragen leveranciersinformatie op over verpakkingsmaterialen en PFAS-gehaltes. Wie die informatie niet kan leveren, verliest mogelijk orderposities, ook als importeur die je controle uit te voeren op de documentatie van buitenlandse leveranciers. 

Welke eisen stelt de PPWR?

Hoe verhoudt de PPWR zich tot andere wetgeving? 

De PPWR staat niet op zichzelf. Drie verbindingen zijn voor de praktijk het meest relevant. 

PPWR en SUPD 

De Single-Use Plastics Directive (richtlijn voor eenmalig-gebruik plastic producten) regelde al verboden voor bepaalde productcategorieën. De PPWR breidt dat uit en neemt voor de zes verpakkingsformaten in Annex V de regie over.  

PPWR en ESPR 

De Ecodesign for Sustainable Products Regulation (ESPR) en de PPWR gebruiken een aantal vergelijkbare principes omtrent vereisten aan producten en verpakkingen, respectievelijk. Daarnaast introduceert de ESPR digitale productpaspoorten met QR-codes; de PPWR introduceert vergelijkbare conformiteitsverklaringen en digitale etiketteringsvereisten. Wie de gegevensverzameling voor beide nu coördineert, heeft mogelijkheden voor directe harmonisatie. 

PPWR en de ‘oude’ PPWD 

De Verpakkingsrichtlijn 94/62/EG vervalt per 12 augustus 2026. Voor organisaties die hun compliance-beleid op die richtlijn hadden gebaseerd – via nationale omzettingswetten of brancheconvenanten – geldt dat het rechtskader per die datum wijzigt. De hogere ambities van de PPWR zijn niet eerder in de richtlijn opgenomen. 

Eerste stappen met de PPWR

1. Stel vast in welke rol je opereert 
   Breng in kaart welke verpakkingen je op de EU-markt brengt en of je daarin fabrikant, importeur, distributeur of private-labelhouder bent. Die vraag bepaalt je verplichtingen. Een importeur die producten onder eigen naam verkoopt, kan als fabrikant gelden en heeft ook de bijbehorende documentatieverplichtingen. 
2. Stel een verpakkingsdossier op  
   Begin met het vragen naar technische documentatie bij je leveranciers van je verpakte producten en verpakkingen. Fabrikanten kunnen hun conformiteitsverklaring alleen opstellen als hun leveranciers de benodigde gegevens aanleveren. Bouw dit op als structureel proces, niet als eenmalig verzoek. 
   Op dit moment ligt de focus hier op het toetsen van PFAS-gehaltes voor voedselverpakkingen.  
3. Start met vooruitkijken 2030 
   Naast de verplichtingen die al gelden, introduceert de PPWR de komende jaren stapsgewijs aanvullende eisen. Denk onder meer aan strengere voorwaarden voor recycleerbaarheid, beperkingen voor bepaalde verpakkingsformaten, minimumpercentages gerecycled materiaal en doelstellingen voor hergebruik. Door nu al inzichtelijk te maken welke toekomstige verplichtingen relevant zijn voor het verpakkingsportfolio, ontstaat voldoende tijd om benodigde aanpassingen in ontwerp, inkoop en samenwerking met ketenpartners zorgvuldig voor te bereiden.

Bronnen: Verordening (EU) 2025/40 van het Europees Parlement en de Raad van 19 december 2024, CELEX:32025R0040, OJ L 2025/40, 22 januari 2025., Commissie-richtsnoer C(2026)3702 / OJ C/2026/3084, 5 juni 2026 (33 onderwerpen, niet-bindend)., Commissie-FAQ KH-01-26-006-EN-N, 30 maart 2026 (Editie 1)., Gedelegeerd Besluit (EU) 2026/429, OJ L_202600429 (vrijstelling palletwikkel/strapbanden). 

Meer weten over de PPWR?

Wil je weten wat de PPWR concreet betekent voor jouw verpakkingsportfolio en ketenpositie? Neem contact op met een van onze specialisten of klik hieronder. 

Verder praten? Neem contact op