6–9 minuten

15 mei 2026

Abigail van der Tuijn

De EU Deforestation Regulation (EUDR) is geen ver‑van‑ons‑bed‑regelgeving meer. Begin mei is de review van de simplification measures, de vijfde editie van de FAQ, en een geactualiseerd guidance document gepubliceerd. Hiermee verschuift de discussie definitief van “wat betekent dit?” naar “hoe organiseren we dit?”. In dit artikel leggen we voor je uit wat de veranderingen zijn en hoe je hierop voorbereidt als organisatie.

Inhoud

Minder administratieve lasten, zelfde verantwoordelijkheden

De boodschap van de Europese Commissie is consistent en helder: de EUDR wordt niet heropend voor inhoudelijke aanpassing of afzwakking, maar stap voor stap geoperationaliseerd. Zo is de EUDR is niet meer optioneel – de focus verschuift naar uitvoering. Op basis van feedback uit de markt is gekozen voor verduidelijking en vereenvoudiging, met als doel werkbare processen en minder administratieve lasten, zonder afbreuk te doen aan de verantwoordelijkheid van bedrijven.

Aan de tijdslijnen is niets veranderd, dit zijn de belangrijkste data voor de EUDR:

Vanaf 30 december 2026 van toepassing op middelgrote en grote bedrijven
Vanaf 30 juni 2027 van toepassing op micro‑ en kleine primaire operators

Deze data komen snel dichterbij. Voor organisaties die onder de eerste deadline vallen, betekent dit dat 2026 in de praktijk al het implementatiejaar is. Het op orde brengen van due diligence‑processen, datastromen en samenwerking met leveranciers vergt aanzienlijke voorbereiding. Tijdig starten is daarom essentieel om compliant te zijn én operationele verrassingen te voorkomen.

Recap: wat is de EUDR?

De EU Deforestation Regulation (EUDR) is Europese wetgeving met als doel de bijdrage van Europa aan wereldwijde ontbossing en bosdegradatie te verminderen, evenals de daarmee samenhangende CO₂‑emissies en biodiversiteitsverlies. De wet verplicht bedrijven in de keten van importeurs en producenten tot handelaren en (in sommige gevallen) downstream partijen om actief aan te tonen dat hun producten niet bijdragen aan ontbossing. De regeling is van toepassing op zeven grondstoffen, rundvee, cacao, koffie, palmolie, rubber, soja en hout, en een selectie van afgeleide producten, zoals banden en meubels.

Concreet moeten bedrijven die deze producten als ‘operator’ op de EU‑markt brengen of exporteren, en ‘traders’ die deze producten verhandelen, aantonen dat de producten:

ontbossingsvrij zijn,
traceerbaar tot op perceelniveau, en
conform lokale wetgeving zijn geproduceerd.

Deze verplichtingen worden geborgd via een due diligence‑proces, waarbij met name operators verantwoordelijk zijn voor het uitvoeren en documenteren hiervan. Per zending moet door deze operators een Due Diligence Statement (DDS) worden ingediend via het IT‑systeem van de Europese Commissie (TRACES), waarmee zij formeel verklaren dat aan alle EUDR‑eisen is voldaan. Vanaf juni wordt het systeem opengesteld, zodat bedrijven Due Diligence Statements en vereenvoudigde verklaringen kunnen indienen, actualiseren en testen richting de inwerkingtreding van de EUDR.

Onwikkelingen binnen de EUDR: Wat is er verduidelijkt of aangepast sinds december 2025?

1. Duidelijkere rol voor mid‑chain partijen

Downstream operators en traders krijgen een duidelijk afgebakende rol. Zij hoeven in principe geen eigen due diligence uit te voeren, maar moeten relevante DDS‑informatie verzamelen, doorgeven en minimaal vijf jaar bewaren. Alleen bij concrete aanwijzingen van non‑compliance moeten zij actie ondernemen.

2. Vereenvoudiging voor kleine en micro ondernemingen

Voor kleine en micro‑ondernemingen aan het begin van de keten is een vereenvoudigd declaratiepad geïntroduceerd. Daarbij is meer duidelijkheid gegeven over drempelwaarden, proportionaliteit en specifieke verplichtingen, met als doel de administratieve last te beperken zonder de kernvereisten los te laten.

3. Formalisering van ‘substantiated concerns’

Het indienen en behandelen van onderbouwde signalen van non‑compliance (‘substantiated concerns’) is expliciet vastgelegd. Dit creëert een formele meld- en escalatieroute, waarbij bedrijven verplicht zijn deze signalen serieus te beoordelen en zo nodig op te volgen.

4. Aansluiting met andere EU‑wetgeving

De due‑diligencevereisten van de EUDR zijn inhoudelijk afgestemd op andere Europese regelgeving, zoals de CSDDD en de Forced Labour Regulation. Hierdoor kunnen bedrijven risicoanalyses, processen en keteninzicht beter integreren binnen één bredere due‑diligence‑aanpak.

5. Verduidelijking van scope en toepassing

De reikwijdte van de EUDR is op meerdere punten verduidelijkt:

De productscope is aangepast: relevante afgeleide producten zijn toegevoegd en laag‑risicoproducten uitgesloten of verduidelijkt
E‑commerce valt expliciet onder de EUDR: online aanbieden wordt gelijkgesteld aan het op de EU‑markt plaatsen
Export valt expliciet binnen de regelgeving: bij uitvoer moet een geldig DDS‑referentienummer beschikbaar zijn voor de douane
De EUDR geldt zonder drempelwaarden: elke hoeveelheid, ongeacht volume of waarde, valt onder de regels
EU‑geproduceerde grondstoffen vallen onder dezelfde eisen als import, inclusief traceerbaarheid en bewijs van ontbossingsvrijheid

Alle scope‑wijzigingen zijn opgenomen in de Draft Delegated Act on Product Scope Scope.
👉 Link: Draft Delegated Act on Product Scope

Voor nadere toelichting op deze wijzigingen is de vijfde editie van de EUDR‑FAQ’s beschikbaar. Hierin worden veelgestelde vragen uit de praktijk beantwoord, onder meer over rolverdeling in de keten, de toepassing van vereenvoudigingen, het omgaan met substantiated concerns en de inrichting van IT‑systemen zoals TRACES.

👉 Link: FAQ

Wat blijft hetzelfde?

Ondanks de recente verduidelijkingen blijven de kernverplichtingen van de EUDR ongewijzigd:

De primaire verantwoordelijkheid blijft liggen bij operators die producten op de EU‑markt plaatsen of uitvoeren
Volledige traceerbaarheid tot perceelniveau (plot‑level) blijft verplicht en wordt niet versoepeld
De bewijslast moet audit‑proof en verifieerbaar zijn
Een Due Diligence Statement (DDS) per zending blijft vereist
Due Diligence Statements en onderliggende documentatie moeten minimaal vijf jaar worden bewaard
De tijdslijnen staan vast, waardoor de voorbereidingsdruk voor bedrijven toeneemt

Wat betekent dit concreet voor jouw organisatie?

Nu de hoofdlijnen van de EUDR vastliggen en de Europese Commissie alleen nog beperkte, operationele toelichtingen publiceert, is dit het moment om in actie te komen. EUDR‑compliance kost tijd: het vraagt om het herinrichten van processen, het opzetten van langdurige samenwerking met leveranciers (vaak buiten de EU), het maken van afspraken over data‑uitwisseling en het structureel inbedden van due diligence in de dagelijkse operatie. Wie later start, vergroot het risico op verstoringen in de supply chain of non‑compliance bij inwerkingtreding. Organisaties kunnen nu starten met de volgende, concrete stappen:

1. Herijk je product scope en HS‑classificaties
Breng scherp in kaart welke producten en grondstoffen onder de EUDR vallen en verifieer of de gebruikte HS‑codes correct zijn. Fouten in scopebepaling werken door in al je vervolgstappen.

2. Bepaal je rol en positie in de keten
Stel vast of je opereert als operator, trader of beide, en op welk punt(en) in de keten je verantwoordelijk bent voor due diligence. Dit bepaalt welke verplichtingen je zelf draagt en welke informatie je moet ontvangen of doorgeven.

3. Start het gesprek met leveranciers over data en verantwoordelijkheden
Begin tijdig met leveranciers over:

perceel-specifieke geolocatiegegevens
ontbossingsvrije verklaringen
afspraken over datakwaliteit, frequentie en formats

Dit is vaak de meest tijdrovende stap en kan niet last‑minute worden geregeld.

4. Evalueer je huidige due diligence processen
Beoordeel of je bestaande due diligence niet alleen EUDR-proof is, maar ook:

structureel is ingebed in de organisatie
schaalbaar bij groei of uitbreiding van productgroepen
auditeerbaar richting toezichthouders

Kijk daarbij expliciet hoe EUDR‑vereisten kunnen worden geïntegreerd in bredere ketentransparantie- en ESG‑processen, in plaats van als losstaand compliance‑project.

De EUDR is daarmee geen papieren verplichting, maar vraagt om een robuuste en toekomstbestendige aanpak van ketentransparantie.

Onze visie: EUDR als fundament voor toekomstbestendige ketentransparantie

De EUDR staat niet op zichzelf. De vereisten rondom traceerbaarheid, datakwaliteit en due diligence vormen een belangrijk startpunt voor dieper inzicht in de keten en het structureel borgen van due diligence‑processen binnen de organisatie. Deze fundamenten sluiten nauw aan bij andere Europese ontwikkelingen, zoals CSRD, CSDDD en de Forced Labour Regulation.

Organisaties die hun EUDR‑processen nu zorgvuldig inrichten, leggen daarmee de basis voor één samenhangende aanpak van keteninzicht, governance en risicobeheersing. Door EUDR te benaderen als startpunt voor een gestructureerde en herhaalbare due diligence aanpak, voorkomen zij dat later meerdere, losstaande systemen per regelgeving nodig zijn en wordt versnippering van data, verantwoordelijkheden en besluitvorming voorkomen.

Zo verschuift EUDR van een puur juridische verplichting naar een strategische investering in een robuuste, toekomstbestendige aanpak van ketentransparantie. Een aanpak die organisaties helpt om grip te krijgen op hun waardeketens, risico’s beter te beheersen en duurzaam te kunnen opschalen.

Meer weten? Neem contact op

Meet the experts:

Met ervaring in EU‑duurzaamheidswetgeving, ketenanalyses en due‑diligence‑implementatie helpen Lydia en Nikki organisaties om EUDR‑compliance praktisch en toekomstbestendig in te richten — van interpretatie tot uitvoering.